Idy van de Ven

Ook al ben je dagelijks bezig met het observeren van mensen voor je werk, dan nog blijft het interessant om naar mensen en vooral naar kinderen te kijken. Zo zat ik laatst gezellig met mijn dierbaren een drankje te nuttigen in een horecagelegenheid toen mijn oog viel op een schattig blond meisje. Ze had grote blauwe ogen en een knuffel in haar hand. Ze liep heel parmantig rond, en opeens zag ze de vitrinekast met gebak. Ze liep er naar toe en stond met grote ogen naar al dat lekkers te kijken. Ze voelde aan de deur van de kast, en jawel, deze ging open. Heel verbaasd zag je haar denken wat ze nu moest doen. Keurig sloot ze de deur weer om opnieuw verlekkerd naar het gebak te kijken. Weer ging haar hand naar de deur en maakte deze voorzichtig open. Haar handje ging naar binnen en heel aarzelend bleef het hangen boven een groot stuk appeltaart. De strijd die zich afspeelde in haar hoofdje was duidelijk: ‘Zal ik het doen of niet, ja of nee…?’ Plots pakte ze de punt gebak en tilde deze op, om hem vervolgens verschrikt weer terug te laten vallen, alsof ze schrok van wat ze deed. Ze sloot de deur en huppelde vrolijk weg. In de vitrinekast lag het stuk appeltaart iets minder netjes dan de andere stukken.

Het is duidelijk dat dit meisje in de fase was waarin we een eigen geweten ontwikkelen. Als we erg jong zijn doen we impulsief wat er in ons opkomt, en we hebben dan volwassenen nodig die ons vertellen wat wel of niet mag. Na een tijdje heb je deze mensen niet meer nodig; je hebt geleerd wat wel of niet kan. In bovenstaand voorbeeld is het duidelijk dat opvoeden zin heeft. Zeg nou eerlijk: waar zouden we zijn als iedereen zo maar gebak uit een vitrinekast haalt! Erger is het dat veel volwassenen, overigens met goede bedoelingen, kinderen allerlei dingen afleren die eigenlijk helemaal niet zo erg zijn. ‘Niet huilen als je valt, gewoon een flinke jongen zijn.’ ‘Je nieuwe kleren niet vies maken, want dan is mama niet trots op je.’ ‘Je moet wel alle ooms en tantes een handje geven, anders vindt papa je geen lief kind.’ Omdat alle kinderen graag lief gevonden willen worden zien we zo patronen ontstaan. Sommige kinderen maken er een gewoonte van om zich aan te passen. Om als feilloze psychologen al vanaf een jaar of vier perfect aan te voelen wat ouders of leerkrachten verwachten. Anderen zijn minder volgzaam en zetten hun hakken in het zand. Dat wordt ze niet in dank afgenomen, en ze worden bestraft. In beide gevallen leert een kind dat het maar beter niet naar zijn gevoel kan luisteren. En dat is nou jammer, want zo maken we ons iets eigen waar we jaren later last van krijgen. We zitten zo in ons hoofd dat we niet meer weten wat goed voor ons is. We zoeken heil in alcohol of medicatie. Soms gaan we op zoek naar ons zelf door meditatie, yoga, zingeving.

Als we geluk hebben worden we zelf ouder. Vader of moeder van een schattig kind dat nog luistert naar zijn gevoel. Hopelijk vallen we dan niet in dezelfde valkuil als onze ouders, maar durven we ons af te vragen hoe een kind bij zijn pure gevoel kan blijven en hoe wij hierdoor kunnen leren om dit ook weer te doen. Veel succes.

Meer weten over dit of andere onderwerpen kjik dan op www.isibis.nl