Als geurpsycholoog en beeldend kunstenaar ben ik bijzonder geïnteresseerd in de effecten en symboliek van geur door de eeuwen heen, de culturele betekenis en traditionele toepassingen.
Het is elke keer weer prachtig om te ontdekken dat wij als mens daarin zo sterk verbonden zijn. Alhoewel de meningen over wat lekker is en wat niet zeer uiteenlopend zijn, want koeienurine als meest ultieme parfum zou niet mijn directe keuze zijn, blijft het een feit dat geur ons beïnvloedt.
Mijn onderzoek richt zich met name op etherische oliën: het gebruik van geuren afkomstig van planten, bloemen en bomen. Mede omdat hier wereldwijd veel symboliek aan verbonden is en daarmee interessant vergelijkingsmateriaal kan worden neergezet. Wat nog leuker is, is dat men daadwerkelijk gebruik maakt van de vele toepassingen van al deze effecten van geuren.

Lavendel staat bekend als ontspannend. Wist u dat dit effect is ingezet bij een grote tandartskliniek in Londen om de gespannen tandartsbezoeker te ontstressen? En dat men daar zeer succesvol in is gebleken? Dichter bij huis, in Rotterdam, kan men de effecten van de geur van sinaasappel zeer waarderen. De geur werd in lage dosering verspreid via de airco in het arrestantencomplex van het politiekorps Rotterdam. Behalve dat men minder kalmerende middelen hoefde te verstrekken, was het effect ook positief in de portemonnee van het korps merkbaar. Sinaasappel ontstresst en kalmeert door de inhoudsstoffen maar ook door het ‘zonnig karakter’. Een sinaasappel heeft bij ons de symboliek gekregen van vitaminebom en hulpmiddel bij griep in onze donkere wintermaanden, de ‘appeltjes van oranje’ in Sinterklaastijd en is geïntegreerd als bekend middel voor welzijn. De stoffen die zich in de etherische olie bevinden hebben een wat andere werking dan de sinaasappel zelf. De etherische olie werkt onder andere ontspannend op onze spijsvertering, is opmonterend voor de geest, kalmeert het hartritme, maar zorgt ook, door genoemde associaties, voor een optimaal welzijnsgevoel.

Daarmee komen we op het volgende. Is voor een andere cultuur de geur van sinaasappel dan niet zo prettig? In een land waar de zon altijd schijnt, geen donkere dagen zijn en er dus een andere associatie is? Antropologen die er onderzoek naar gedaan hebben, hebben hier een interessante ontdekking gedaan. Er is enorm verschil in hoe een geur ervaren wordt in relatie tot hoe culturen verbonden zijn met de natuur. Hoe dichter een volk bij de natuur staat, of er letterlijk midden in woont, hoe verfijnder de waarneming is. Echter de waardering van de geur hangt vaak samen met de sociale status. De ‘vrouw zoekt boer’ in Afrika geniet daarom terecht van zijn koeienurine parfum: hoe meer koeien hij bezit, des te rijkere stinkerd hij is!
Wat nu zo fraai is, is dat ondanks de persoonlijke waardering er toch zoiets is als algemene gedragingen die ontstaan bij geur waarneming. Momenteel ben ik bezig met onderzoek of deze gedragingen puur voortkomen uit ons instinct, of dat deze samenhangen met het oorspronkelijke karakter van de plant en geur. Ik heb sterk de indruk dat het laatste het geval is.

Om een duidelijker beeld van dit ‘oorspronkelijk’ karakter te krijgen heb je veel informatie nodig. Hiervoor heb ik een reeks dwarsverbindingen gelegd tussen het historische, culturele, traditioneel gebruik en inhoudsstoffen van een groot aantal etherische oliën en geuren. Door dit op deze manier te doen worden de overeenkomsten zichtbaar en komt een karakter of oertype (archetype) van de plant en geur naar voren. Het is zeer interessante informatie die bruikbaar is voor vele toepassingen. Bedrijven willen dolgraag de sfeer op de werkvloer optimaal hebben en houden: met geur kun je hierin heel behulpzaam zijn. In ziekenhuizen kan heel wat angst en stress worden weggenomen en kan op scholen de concentratie worden verbeterd. Voor bedrijven en particulieren heb ik over dit onderwerp een reeks trainingen en workshops ontwikkeld, waarin wordt kennisgemaakt met de mogelijkheden van geur. En de mogelijkheden zijn grenzeloos. Letterlijk, want geuren kennen geen grenzen. Het heeft mij tevens geïnspireerd als beeldend kunstenaar om de ‘STILLS’ te maken: mijn geurkunst objecten. De gestaag groeiende collectie omvat objecten met elk een eigen geurbeleving waarin geur en symboliek centraal staan. De toeschouwer wordt geacht met name de neus te gebruiken! Het werk was dit jaar eerder te zien tijdens het internationaal symposium 'd'aromatherapie et plantes medicinale' in Grasse (F), in de Botanische tuinen van de Universiteit Utrecht en op de levenskunstbeurs in Noordwijk.
                                                                                                                    

Zelf doen...  
Voor het gebruik thuis heb ik een aantal jaren geleden de ‘aromatherapie kaarten’ laten uitgeven. Hierin vind je een reeks geuren van planten en bloemen waarin het karakter is samengevat in een affirmatie. Je kunt de kaarten gebruiken als uitgangspunt voor een gedachtegang of gesprek. Ze bevatten verder geconcentreerde informatie over de werking en samenstelling. Ze zijn een handvat om zelf mee aan de slag te gaan als je in geuren en etherische olie geïnteresseerd bent.

(Aromatherapie kaarten ISBN 978-90-8508-061-9)